Totally Local

Klimaatextremen, schaarste aan grondstoffen en een groeiende behoefte aan verbinding vragen om een andere manier van kijken naar hoe steden worden ingericht. Tegelijkertijd zijn stedelijke gebieden voor veel basisvoorzieningen afhankelijk van grondstoffen, energie en voedsel van buitenaf. Sweco wilde daarom onderzoeken hoe een stad meer zelfvoorzienend kan worden en welke rol lokale oplossingen daarin kunnen spelen.

Hoe ziet een zelfvoorzienende stad eruit en hoe kunnen we daar binnen vijf jaar stappen naartoe zetten?

De ontwerpers onderzochten ieder een essentieel onderdeel van de stedelijke basisvoorzieningen: voedsel, energie en water. Daarbij stond de vraag centraal hoe lokale oplossingen kunnen bijdragen aan gezondheid, biodiversiteit en sociale samenhang.

Sweco en Dutch Design Foundation kozen voor Bram de Vos, Floris Schoonderbeek en Tjeerd Veenhoven. De drie ontwerpers richtten zich ieder op een ander onderdeel van de zelfvoorzienende stad: Bram de Vos op energie, Floris Schoonderbeek op voedsel en Tjeerd Veenhoven op water.

Tijdens het traject kwamen Sweco en de ontwerpers iedere twee weken samen om de ideeën verder te ontwikkelen. In oktober 2022 werden de drie concepten tijdens Dutch Design Week gepresenteerd.

Circlefarming
Floris Schoonderbeek ontwikkelde een circulair landbouwsysteem waarin verschillende gewassen in cirkelvormige stroken worden geteeld. Een roterende arm, het Kompas, ondersteunt de bewerking van de grond en maakt efficiënt gebruik van de beschikbare ruimte mogelijk.

De Materiële Energietransitie
Bram de Vos onderzocht hoe energie lokaal kan worden opgewekt en opgeslagen met meer aandacht voor de herkomst en beschikbaarheid van materialen. Op landgoed De Wielewaal in Eindhoven ontstond een voorstel waarin onder meer een houten windturbine, lokale energieopslag en alternatieve zonnepanelen werden gecombineerd.

Hemelwateropslag
Tjeerd Veenhoven ontwikkelde een 3D-geprint keramisch gevelpaneel dat regenwater tijdens zware buien opvangt en het vervolgens langzaam laat verdampen. Daarmee kan het systeem zowel wateroverlast verminderen als verkoeling bieden tijdens warme periodes.

Tijdens het traject zochten Sweco en de ontwerpers naar een balans tussen de vrijheid om te experimenteren en de behoefte aan houvast binnen het proces. Voor Sweco betekende dit dat de uitkomst vooraf niet vaststond, terwijl de ontwerpers de ruimte kregen om buiten bestaande kaders naar de vraagstukken te kijken.

Na Dutch Design Week stelde Sweco ontwikkelbudget beschikbaar waarmee de ontwerpers zelfstandig verder konden werken aan hun concepten. Circlefarming werd verder ontwikkeld en toegepast op kleinere schaal, de mogelijkheden voor toepassing van de hemelwateropslag werden verder onderzocht en Bram de Vos nam de inzichten uit zijn onderzoek mee in zijn verdere ontwerppraktijk.